Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

La main gauche d'Aphrodite

L'écrivain athénien Takis Théodoropoulos retrace le chemin parcouru par la plus célèbre statue grecque, de l'île de Milo aux collections du Louvre en 1820-1821.

 Comme LeDahlia noir de James Ellroy, l'histoire commence par la découverte du corps nu, mutilé et sectionné en deux au niveau de la taille d'une mystérieuse inconnue. Et comme Le Dahlia Noir, elle se poursuit au rythme trépidant d'une black novel de grand style. Qui l'a amenée ici ? Qui l'a coupée en deux ? Qui a subtilisé sa main gauche tenant la pomme de discorde que certains témoins ont juré avoir vue ? Et surtout, qui est cette jeune femme aux seins nus souillés par la terre, drapée dans son sommeil de marbre blanc ? « Vénus », a immédia­tement tranché Olivier Voutier, aspirant de la Marine française présent sur les lieux aux côtés du paysan grec Yorgos Kendrôtas et de son apprenti Andréas Kalokairinos. Il aurait pu dire Hélène, Euphrosyne, Thalie, Aglaé, Clio, Erato, Polymnie. Il a dit Vénus.

La scène est à Milo, une petite île volcanique des Cyclades, le 15 avril 1820. En prononçant le nom de Vénus, Voutier ne sait pas qu'il vient d'inventer l'un des symboles majeurs de l'art occidental, ni que cette déesse sculptée dans le marbre de Paros va être offerte à Louis XVIII avant de trouver une place royale dans les collections du Louvre qu'elle ne quittera plus.

En quête de nouveaux dieux

Avec précision, facétie et un sens méditerranéen de l'épopée qui est un enchantement, Takis Théodoropoulos raconte l'invention de la Vénus de Milo en donnant à ce mot « invention » toutes ses énergies de sens : à la fois la découverte, la chose créée et le fruit de l'imagination.

Car les imaginations bouil­lonnaient dans l'Europe des lendemains du traité de Vienne. Napoléon relégué à Sainte-Hélène, c'est en Grèce que les romantiques tenaillés par le mal du siècle embarquaient en quête de nouveaux dieux. « Tout un pan de l'âme européenne cherchait le contact physique avec le Sud, écrit Takis Théodoropoulos (...) L'intensité du sentiment et de son insistance était telle qu'on se demande si l'idolâtrie de l'Antique n'est pas tout simplement un symptôme de la nostalgie du Sud. Au vrai, la Vénus de Milo est un enfant de ce “Midi de l'âme”. »

 En mettant en scène Olivier Voutier, Yorgos Kendrôtas et Andréas Kalokairinos, mais éga­lement Louis Brest, l'agent consulaire de la France à Milo, son épouse Catherine, Dumont d'Urville, le futur explorateur de l'Antarctique qui s'est attribué la découverte de Voutier, et le comte de Marcellus, le futur secrétaire de Chateaubriand qui réussit à arracher le chef-d'œuvre aux acheteurs missionnés par un riche collectionneur turc, Takis Théodoropoulos rappelle qu'il est d'abord romancier.

Il ne se prive d'ailleurs pas de mêler quelques faits, pensées ou sentiments de son invention à cette restitution scrupuleuse de la route suivie par la déesse de marbre de l'île de Milo jusqu'au Louvre. Il y a de la malice dans son livre, de l'humanité, de l'art, de l'érudition, de l'humour. Et beaucoup de lumière grecque.

L'Invention de la Vénus de Milo de Takis Théodoropoulos traduit du grec par Michel Grodent Sabine Wespieser Éditeur, 216 p., 21 €.


Οι Γάλλοι υμνούν τον Τάκη Θεοδωρόπουλο

«Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος αναπτύσσει, σε όλη τη διάρκεια της αφήγησής του, μία ευχάριστη ειρωνεία από την οποία δεν γλιτώνει κανείς. Στο πλαίσιο μιας κομψής ιστορίας, η ειρωνεία αυτή δημιουργεί ένα μείγμα μοναδικό, καθώς ανακατεύεται με τις φιλοσοφικές παρατηρήσεις του σε σχέση με το πεπρωμένο των έργων τέχνης, την κληρονομιά των αξιών και την εξέλιξη της έννοιας του μουσείου».

Με αυτά ακριβώς τα λόγια ο Μπερνάρ Πιβό αναφέρθηκε στο μυθιστόρημα του Τάκη Θεοδωρόπουλου «Το αριστερό χέρι της Αφροδίτης» (εκδόσεις Ωκεανίδα), στην εφημερίδα «Le Journal du Dimanche».

Το όνομα του Ελληνα συγγραφέα ακούγεται όλο και συχνότερα μέσα στα γαλλικά σύνορα. Κριτική του βιβλίου δημοσιεύτηκε στην οικονομική εφημερίδα «Les Echos» και στο φιλολογικό ένθετο της εφημερίδας «Figaro».

Σε άρθρο του Τάκη Θεοδωρόπουλου, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Liberation» (7 Ιουνίου), ο Ελληνας συγγραφέας ανακάτεψε ένα ενδιαφέρον μείγμα: από την επίσκεψη Σαρκοζί στην Αθήνα μέχρι το Μακεδονικό και από τον νεποτισμό στην ελληνική πολιτική ζωή μέχρι την Τήλο και τους γάμους ομοφυλοφίλων.

«Το Αριστερό χέρι της Αφροδίτης», όμως, ήταν που έκανε τον Μπερνάρ Πιβό -παρουσιαστή κάποτε της διάσημης τηλεοπτικής εκπομπής για το βιβλίο «Apostrophe» και μέλος σήμερα της κριτικής επιτροπής των Βραβείων Goncourt- να γράψει εκτενή παρουσίαση και θετικότατη κριτική, μιλώντας για μια «συναρπαστική εποποιία».

Ο Γάλλος σταρ -που φιλοξένησε πέρυσι τον Τάκη Θεοδωρόπουλο στη σειρά των εκπομπών του στην ελληνική κρατική τηλεόραση-, χαρακτηρίζει τον Ελληνα συγγραφέα «εξαιρετικό και ευρυμαθή αφηγητή ιστοριών» και μιλάει ανοιχτά για «αρπαγή», αφηγούμενος την υπόθεση του βιβλίου, τον εκπατρισμό δηλαδή του διάσημου αγάλματος που βρέθηκε στις 15 Απριλίου του 1820 στη Μήλο από Ελληνα χωρικό, για να γίνει διάσημο σαν μία από τις ωραιότερες γυναίκες όλων των εποχών και, μαζί με την Τζοκόντα, ένα από τα δύο μεγάλα σουξέ του Λούβρου.

Tag(s) : #Actualité grecque - Ελληνική Επικαιρότητα

Partager cet article

Repost 0